Odin-imker vertelt 2016


2017
 2016 2015 2014 2013 2012 2011



december 2016 - Ontwikkelingen bij de Odin-imkerij

De Odin-imker vertelt

De afgelopen maanden is Odin-imker Jos Willemse weer druk geweest met diverse werkzaamheden. Tijd voor een Odin-imker die vertelt en deze verhalen met ons deelt!


Macedonische, Nederlandse, Engelse en Turkse imkers te gast bij Remeker

Allereerst was er in oktober het bezoek van circa 15 buitenlandse imkers bij De Groote Voort in Lunteren, waar de bekende Remeker kaas wordt gemaakt en de Odin-imkerij een aantal bijenvolken verzorgt. Het bezoek stond in het kader van een vijfdaags programma dat onderdeel was van hetsamenwerkingsproject; Live and Let Bee. Binnen het samenwerkingsproject werken diverse imkerorganisatie samen, waaronder de Nederlandse stichting Smart Beeing.

Jan Dirk, van De Groote Voort, toonde ons tijdens de rondleiding het nieuwe rieten dak voor de hangkorf. Welke in de grote paardenkastanje hing op het erf (zie foto rechts). Het rieten "dakje" was iets groter en imposanter geworden dan gedacht! Komend voorjaar zal in deze nieuwe hangkorf een zwerm worden gehuisvest. 
 

Klaar voor de winter?
Het aantal bijenvolken was dit jaar opgelopen van 27 naar 53 en is nu weer teruggelopen naar 48. Veel volken hebben ruim voldoende honing kunnen verzamelen om de winter door te komen. Een aantal, vooral jonge volken hebben niet zoveel kunnen verzamelen. Die moeten dus extra in de gaten worden gehouden en eventueel noodvoer gegeven worden in het voorjaar. 


3 november - Presentatie op de Warmonderhof te Dronten bij de avondklas
Samen met Ellen Krul van boerderij GAOS bij Swifterband, één van de Odin-imkerij boerderijen, hebben we op 3 november een presentatie mogen houden op de biodynamische MBO landbouw opleiding van De Warmonderhof te Dronten. De presentatie ging over de samenwerking tussen de Odin-imkerij en de boer. En met name om de vraag welke bijdrage en betekenis de bijen hebben op het landbouwbedrijf. Zo'n 70 mensen hebben de presentatie bijgewoond. Na afloop zijn we in gesprek gegaan met de aanwezigen. Het was een inspirerende avond.


Studieweekend met Johannes Wirz
In de buurt van Leuven in België, in een mooie vrije school, kwamen begin november zo'n 25 imkers bij elkaar om een weekend lang te werken aan het thema spiritualiteit en bijen. Johannes Wirz natuurwetenschapper en imker verbonden aan het Goetheanum in Dornach in Zwitserland en aan de Fischermühle te Rosenfeld in Duitsland, begeleide ons. We hebben verschillende meditatie oefeningen gedaan om dichter bij het bijenwezen te komen.

Het gulden vlies over de aarde is een prachtig beeld dat Johannes schilderde om uit te drukken wat de bijen betekenen voor de aarde en haar landschap. Te midden van dit gulden vlies, dit fijne weefwerk, dat de bijen maken, vliegen de zogenaamde wilde of solitaire bijen en de vlinders. Beiden voegen ze een ander patroon met een andere kleur toe aan het weefwerk. Je kunt je voorstellen dat het niet goed voor de aarde en haar bewoners is wanneer dit weefwerk te veel gaten vertoond.


26 november - Presentatie Bij Boer Burger project
Op zaterdag 26 november kwamen circa 85 mensen op de Warmonderhof bij elkaar om drie Odin projecten af te ronden tijdens het Symposium Divers & Dichtbij. Samen met het Louis Bolk Instituut en meerdere biodynamische boeren is er de afgelopen drie jaar gewerkt aan het selecteren en kweken van zaadvaste groente rassen. Het tweede project betrof de zogenaamde Odin Graancirkel waarbij we veldproeven gedaan hebben met een flink aantal Nederlandse graansoorten, zodat ook met lokaal graan lekker brood gebakken kan worden. Twee jaar lang konden klanten meedoen aan dit project. Voor het zaaien werden de toekomstige broden al verkocht. De klanten konden hun mening geven over de verschillende broden. Het derde project was het Bij Boer Burger project. Hierbij stond de Odin-imkerij centraal. We hebben onderzocht wat het voor de boeren betekent wanneer er weer bijen op hun bedrijf worden geïntroduceerd.

Als dagopening hield Edith Lammerts van Bueren een heldere inleiding over het verdwijnen van de diversiteit en de consequenties hiervan en hoe het anders zou kunnen. De geïnteresseerde bezoekers waren onder de indruk van wat we hebben gedaan. Velen waar blijverrast over de helderheid en de concreetheid van de projecten. Dat het wenselijk en noodzakelijk is om keten breed/lang tot vernieuwende acties te komen op deze gebieden, klonk luid en duidelijk en werd helder verwoord door Jan Groen aan het slot van de dag.

Het Louis Bolk Instituut presenteerde aan het einde van de dag de nieuwe brochures over de projecten, welke iedere bezoeker na afloop mee kon nemen. De presentaties zijn ook gratis te downloaden via:

Brochure: Bij Boer Burger (invloed bijen op het boerenbedrijf)
Brochure: Divers & Dichtbij (granen en groenten, het vinden van geschikte zaadvaste rassen) 


Over selectie bij bijen
Begin november is er een wetenschappelijk artikel van de hand van Peter Neumann en Tjeerd Blacquière verschenen. Het viel hen op dat in alle tot nu toe uitgevoerde bijenonderzoeken maar weinig wordt gepubliceerd over de gevolgen van onze selectiemethoden op de gezondheid van bijenvolken. Na een uitgebreid literatuuronderzoek, kwamen zij tot de volgende conclusie: We zouden er goed aan doen het selecteren aan de bijen zelf over te laten en dit zo min mogelijk tegen werken. Daarmee bevorderen we de gezondheid van de bijen pas echt.
Ik vermoed en hoop dat dit onderzoek veel stof tot discussie zal geven vooral onder imkers die raszuiver werken omdat die imkers niet tevreden zijn met de bijenvolken zoals zij die hier lokaal aantreffen. Biodynamisch imkeren zoals we bij de Odin-imkerij toepassen gaat uit van het willen ondersteunen van de natuurlijke ontwikkeling van het bijenvolk zelf. Vandaar dat natuurlijke selectie hierbij al jaren vanzelfsprekend is. De zwerm is de natuurlijke vernieuwing en verjongingswijze voor de bijenvolken. Ik denk dat we blij mogen zijn met dit artikel. Je zou kunnen zeggen dat dit artikel erkent, waardeert en accepteert dat de bijen op de aller-slimste en meest wijze manier zichzelf gezond kunnen houden als het om selectie gaat. Dit mag voor veel mensen als een open deur klinken. Dat is het echter totaal niet. We gedragen ons alsof wij het beter weten dan de natuur. Met alle desastreuze gevolgen van dien. Nu maar hopen dat steeds meer mensen dit willen horen.

Een samenvatting is hier in het Engels te lezen.

Odin-imkerij
Jos Willemse  




augustus 2016 - Ontwikkelingen bij de Odin-imkerij

De Odin-imker vertelt

In de maanden mei, juni en juli hebben we een mooi zwermseizoen gehad. De Odin-imkerij werkt bijna uitsluitend met echte natuurzwermen en geen kunstzwermen. Een zwerm is een zojuist geboren nieuw bijenvolk(zie jaarcyclus). Je kunt ze op de meest onverwachtse plekken tegenkomen. Meestal zijn ze op doortocht, tijdelijk hangend in een trosvorm, opzoek naar een veilige/prettige plek. Ook dit jaar heb ik weer vele foto's voorbij zien komen op social media, o.a. één waarbij de tros half in een fietstas was gekropen. Leuk! De te hulp geroepen imker brengt dan uitkomst en neemt ze vaak heel eenvoudig mee. Vaak geeft het wel aanleiding tot de nodige schrik bij de omstanders, maar dit komt meestal door onwetendheid. 

Na de winter zijn we met 27 levende volken het voorjaar in gegaan. Door het vangen en huisvesten van nieuwe zwermen zitten we nu op 53 volken. Daar zitten ook enkele late zwermen bij die waarschijnlijk het najaar of anders de komende winter niet gaan redden. Dit is een natuurlijk selectieproces. Net als de miljarden zaadjes die helemaal - schijnbaar voor niets - nooit een plant of boom zullen worden. Maar hetzelfde geldt voor de eenden- of merelkuikens die ieder jaar vroegtijdig sterven.

Nieuw is de toename van het aantal korven(naast kasten), bij de Odin-imkerij. Tot nu toe hielden we de meeste volken in de 13 raams zogenaamde natuurbouwkasten van Wim van Grasstek. Op dit moment hebben we bij drie van de 10 boerderijen een hangkorf. Daarnaast hebben we voor het eerst bij Fruitweelde een bijenkorf geplaatst. Een mooie ontwikkeling. Die hangkorven zijn heel speciaal. Twee korven vormen samen één eivorm die het volk omhult. De vliegopening zit aan de onderzijde. De hangkorf is een ontwerp van Günther Mancke. De korf wordt de laatste tijd steeds populairder maar is moeilijk om te maken. Hij wordt ook wel de Sun-hive genoemd. Bij de Odin-imkerij zouden we er graag één op iedere boerderij hebben staan..

Ja en onvermeld mag natuurlijk niet blijven dat Estafette Odin dit jaar als bijvriendelijkste supermarktketen is uitgeroepen door Greenpeace. Mede door onze eigen imkerij: de Odin-imkerij. Dat is natuurlijk heel leuk!

Ook dit jaar zijn we alweer tweemaal met de boeren van het Bij Boer Burger project bij elkaar geweest om de voortgang van de verzorging van de bijen te bespreken. Dit zijn steeds weer inspirerende bijeenkomsten waarbij we dit jaar een gespreksmodel gebruiken van het Louis Bolk Instituut. Het model geeft zicht op de bijenvriendelijkheid op de boerderijen en reikt daarnaast verbeterpunten aan.

In april zijn we in samenwerking met Kraaybeekerhof gestart met een BD-imker cursus. Later is een tweede en een derde cursus gestart. Respectievelijk bij Schipluiden, bij de Bijenfarm en op de Zonnehorst bij Punthorst. In totaal met 41 enthousiaste cursisten. Een experiment was de ééndaagse studiedag in juni: "BD imkeren in één dag", speciaal voor reeds (regulier) opgeleide imkers. Deze cursus was een groot succes, kijkend naar het enthousiasme van de deelnemers en de grote opkomst. Ook deze cursus hebben we in samenwerking met de Kraaybeekerhof Academie in Driebergen aangeboden.

Inmiddels is de zogenaamde inwinteringstijd aangebroken, waarbij we controleren of de bijen voldoende eten hebben voor het komende najaar en de winter. Het weer van de afgelopen tijd en komende weken is voor het verzamelen van de wintervoorraden erg belangrijk. Ik ben benieuwd. Gelukkig hebben de meeste oudere volken al eerder dit jaar - helaas niet overal - voldoende eten kunnen halen. Wellicht moet ik nog honing bijvoeren.

En de bomen van de Odin bijenboom-club groeien gestaag door(De Tetradium Danielli club!). Helaas niet overal en altijd tot ieders tevredenheid zo bleek. De slakken zijn soms een uitdaging. En ook het op tijd verpotten blijkt echt noodzakelijk. Het is zowaar een hele opgave om de jonge boompjes zo min mogelijk stress te bezorgen. Van de in totaal 36 door Jan en Erna gekweekte bijenboompjes zijn er helaas maar vier exemplaren overgebleven. De tweejarige boompjes stonden er afgelopen zomer nog zo mooi bij in de volle grond, maar helaas zorgden de winterkou, slakken en aangevroten bast voor een vroeg einde. In totaal kweken de 300 enthousiaste kwekers zo'n 15x300=4500 boompjes op. Ook die zullen het niet allemaal redden, maar door de liefdevolle begeleiding van onze bijenboom-club leden, naar ik hoop, velen wel. Zie: https://www.facebook.com/odinbijenboom/


Hartelijke groet,

Jos Willemse
Odin-imker 




Vier Duitse Demeter imkers ontmoeten de Odin-imkerij

Kun je bijwaardig imkeren als beroepsimker? Hoe organiseer je dat anno 2016?

Naar aanleiding van mijn ontmoeting met een aantal gecertificeerde Demeter imkers in Kassel (D) in 2015 (zie mijn verslagje in BD-imker nieuwsbrief nr.1 van vorig jaar) vond er op 23 februari dit jaar een vervolggesprek plaats met de Odin-imkerij op het distributiecentrum van Estafette Odin in Geldermalsen. Deze Duitse imkers maken onderdeel uit van een grotere Demeter-imkeronderzoeksgroep van zo'n 10 imkers en noemen zichzelf heel toepasselijk: Broedcel. Wat is er zo uniek aan de (beroeps) Odin-imkerij dat vier Duitse biologisch dynamisch werkende imkers uit deze studie groep helemaal uit Duitsland naar Geldermalsen afreizen om daar meer over te horen?

Het grote belang van de aanwezigheid van insecten en daarbij ook de honingbij is binnen het biodynamische landbouwbedrijf vanaf de start in 1923 direct onderkent. Het aanwezig zijn van bijen (en ook de vogels!) is echter nooit opgenomen in de Demeter richtlijnen. Sinds 1995 kun je je als imker in Duitsland laten certificeren als biodynamisch imker. Hierdoor mag je je producten met het Demeter keurmerk voorzien en verkopen. Honing met een keurmerk bio of Demeter (BD) kun je verkopen via natuurvoedingswinkels. Er zijn zo'n 120 gecertificeerde Demeter imkers in Europa. Op één hand zijn de imkers te tellen die er geheel van kunnen leven. Het merendeel heeft er ander werk naast om in zijn of haar levensonderhoud te kunnen voorzien.

Wat inspireerde de biologische voedselcoöperatie Odin om een eigen beroeps imkerij te realiseren? Een imkerij die er voor zorgt dat er weer bijen bij de boeren leven en verzorgd worden? Demeter en bio-boeren die hun producten o.a. aan Estafette-Odin leveren. Wat zijn de motieven van Odin? Wat zijn de afspraken die Odin maakt met de boeren? Wie betaald dit allemaal? Wat is het business model?

Sinds de oprichting in 1983 heeft Odin en later Estafette Odin als commanditaire vennootschap geopereerd. Deze juridische ondernemingsvorm was gekozen omdat wij in deze rechtsvorm het beste ons streven ten behoeve van dit ideaal konden realiseren vanuit de impuls voor sociale driegeleding en vernieuwing van het economisch leven. We hebben al die jaren gewerkt aan een nieuwe verhouding tussen dienstbaar ondernemerschap enerzijds en persoonlijk commercieel gewin. Onder andere door af te zien van persoonlijke aanspraken op het bedrijfskapitaal en dit kapitaal te neutraliseren. Dit laatste is gerealiseerd door het bedrijfsvermogen onder te brengen in een stichting.

Gezien de groei en ontwikkeling van het bedrijf in de laatste jaren, maar ook vanwege de toenemende bewustwording onder consumenten en de urgente maatschappelijke noodzaak om nieuwe associatieve samenwerkingsvormen in de economie steeds meer concreet in de praktijk te brengen, is met het oog op de toekomst in 2012 onze ondernemingsvorm aangepast. De stichting waarin het bedrijfsvermogen was ondergebracht, heeft zich omgevormd in een coöperatie. Coöperatie Odin is nu de enige aandeelhouder van Estafette Odin BV, waarin de 18 Estafettewinkels en de Odin-groothandel te Geldermalsen zijn ondergebracht. Met de oprichting van Coöperatie Odin verenigen zich mensen die willen samenwerken om de voedselvoorziening en voedselproductie langs gezonde weg tot stand te laten komen: ondernemers, kapitaalverschaffers, consumenten, medewerkers, leveranciers, producenten, belanghebbenden en anderen die zich betrokken voelen. De coöperatie telt nu circa 3000 leden. Zie: www.estafette.org

Odin wilde niet wachten tot dat door een wijziging van de Demeter richtlijnen de bijen weer onderdeel zouden moeten gaan uitmaken van ieder biodynamisch landbouw bedrijf. Odin heeft eerst geprobeerd via andere imkers de bijen te laten verzorgen bij hun boeren. Toen dat niet lukte heeft men het besluit genomen zelf deze verantwoordelijkheid op te pakken vanuit het belang hiervan. Een eigen imkerij beginnen zag men als een goede vorm. De Odin-imkerij is ondergebracht in stichting Odin-imkerij. Jos Willemse is gevraagd deze imkerij in 2010 op te zetten.

Dat mag gerust uniek genoemd worden. De imkerij is geheel onafhankelijk. De Odin-imker is vrij in de manier hoe hij de volken behandeld. De gezondheid van de bijenvolken staat centraal. Er is geen financiële druk op de imkerij om bijvoorbeeld honing te produceren en te verkopen om daarmee de imkerij kosten dekkend te laten zijn. Het streven naar het oogsten van honing is er wel maar niet ten koste van de bijen. Dit maakt het mede mogelijk om bijwaardig te imkeren, overeenkomstig de natuur van de bij. Door bijvoorbeeld de bijen op eigen honing te laten overwinteren. (In de Demeterrichtlijnen is voorgeschreven dat de imker minimaal 10% van de eigen honing moet laten zitten als wintervoer voor de bijen). Mede doordat de Odin-imkerij op dit moment niet reist met de volken en ze dus het gehele jaar bij de boer staan is aandacht voor dracht verbetering bij de boeren essentieel. Door de goede samenwerking tussen de boeren, de Odin imkerij, het Louis Bolk Instituut en consumenten kunnen we hier samen goede stappen maken. De Odin-imker geeft cursussen aan medewerkers en leden van Coöperatie Odin over het belang en de levensvoorwaarden van de bijen. Het bewustzijn en draagvlak voor de imkerij wordt hierdoor vergroot. Deze punten zijn voor de zelfstandig werkende Duitse Demeter imkers uniek en ook heel wezenlijk voor de toekomst voor de imkerij binnen de landbouw. Men voelt zich als Duitse imker een einzelgänger in het landbouw landschap. De bijen blijven daar meestal maar kort staan bij de Demeter boer alvorens ze weer naar een andere plek verhuisd worden. Deze warme band die door samenwerking ontstaat tussen boer, consument en imker lijken deze Duitse boeren te ontberen.

Odin heeft hiermee een grote verantwoordelijkheid en idem kostenpost op zich genomen. Dit is alleen dragelijk als de kosten breed gedeeld kunnen worden. Door de gehele keten en daarbuiten. Door bijvoorbeeld de klant in de Estafette winkels bij het inleveren van zijn lege flessen de keuze te geven het statiegeld aan de Odin-imkerij te schenken of zelf terug te krijgen kan de Odin-imkerij gesteund worden. Door bijen-spaaracties in de winkels te organiseren steunt de klant de imkerij. De boer draagt zijn steentje bij door een bijenstal te (laten) bouwen en natuurlijk door goede drachtbloemen te zaaien of door beheer maatregelen. De consument kan ook mee doen door mee te gaan op werkdagen bij de boer. Er zijn op deze manier ca 100.000 voorjaars bloeiers vlak voor de bijenstallen gepland. Afgelopen jaar heeft de Odin-imker een oproep gedaan en zaadjes uitgedeeld van de bijenboom (Tetradium Danielli) om deze thuis op te kweken. Hieraan hebben zo'n 300 consumenten gehoor gegeven. Samen kweken ze nu enkele duizenden bijenbomen op die we over een paar jaar op verschillende locaties hopelijk kunnen planten. Zie: https://www.facebook.com/odinbijenboom
De opbrengsten van de filmavonden, lezingen, excursies en cursussen die de Odin-imker verzorgt voor derden vloeien ook direct terug naar de Odin-imkerij. Ook directe schenkingen aan de stichting Odin-imkerij of voor grote schenkingen via de Iona stichting te Amsterdam dragen bij aan het voortbestaan van de Odin-imkerij.

Ik hoop van harte dat deze Duitse Demeter imkers partijen in de Duitse biodynamische en biologische voedsel keten weten te vinden die bereid zijn mee te werken om iets vergelijksbaars op te helpen zetten in Duitsland. Zodat ook deze imkers de bijen zo bijwaardig als mogelijk, breed gedragen, kunnen en mogen blijven verzorgen.

Elke ware vernieuwing begint met nieuwe ideeën. Rudolf Steiner heeft vele nieuwe inzichten aangedragen waar o.a. de biodynamische landbouw uit voort is gekomen. Belangrijk en nog steeds actueel is zijn vernieuwende visie op de economie. Zijn boekje "De kernpunten van het sociale vraagstuk" en de zojuist verschenen vertaling van zijn voordrachten "Economie, De wereld als één economie" verschenen bij uitgeverij Nearchus, kunnen hulp bieden bij het opnieuw overdenken van deze imkerij-landbouw-voedsel vraagstukken.

Medewerkers van Estafette Odin hebben zich altijd hierdoor laten inspireren waardoor onder andere de Odin-imkerij mogelijk is geworden.
Laat u ook inspireren. Wie weet wat daar voor mooie dingen uit voort kunnen komen!

Jos Willemse
Odin-imker



maart 2016 - uit het Odin voorjaarsmagazine

De Odin-imker vertelt

Ook op bijen wordt in een kwakkelwinter een groter beroep gedaan op hun vitaliteit en herstelvermogen. Kunnen bijen ook verkouden worden? "Ik heb ze nog niet horen niezen", vertelt Odin-imker Jos Willemse. "Maar wel aan de diarree gezien. Ze moeten in de winter weken, soms maanden, hun ontlasting ophouden in de endeldarm. Deze kan dan zo uitrekken dat het gehele achterlijf erdoor gevuld wordt. Diarree, ook wel roer genoemd, komt af en toe voor in deze maanden. Soms een heel klein beetje, dan zie je een paar kleine spettertjes aan de buitenzijde, soms ernstiger, dan zie je veel poepstreepjes bij de vliegopening. Een paar mooie warme dagen en veel vers verzameld stuifmeel en nectar kan dan wonderen verrichten."

Een paar weken of zelfs maanden vorst is voor bijen helemaal niet slecht en is geen enkel probleem. Honingbijen komen tot aan de poolcirkel voor waar het tot -40C kan zijn! "Het risico van een kwakkelwinter is onder andere dat de bijen al versleten zijn voordat het voorjaar echt begonnen is", legt Jos uit. "Veel van de bijen die in het najaar geboren zijn, de zogenaamde winterbijen, sterven in de loop van de winter. Aan het einde van de winterperiode, in het voorjaar, moeten er echter nog wel voldoende bijen over zijn om hun opvolgers te kunnen helpen zich te ontwikkelen en geboren te worden. Een kwakkelwinter helpt hier niet echt bij. Op warme winterdagen gaan de bijen al vliegen, terwijl er nog weinig te halen valt. Dat kost veel energie."

"Een andere risico van een kwakkelwinter is, dat de koningin op warme dagen eitjes zal gaan leggen, zodat er nieuwe bijen kunnen ontstaan", vervolgt Jos. "Op de raten waarin net de eitjes zijn gelegd, in het zogenaamde broednest, moeten de bijen broeden en wel zo dat het er constant minstens 35C is. Dit doen ze door zichzelf op te warmen door te trillen. Daar hebben ze energie voor nodig en die krijgen ze uit de opgeslagen voedselreserves, de honing. Als de buitentemperatuur tijdens de broedperiode opeens weer flink daalt, hebben de bijen meer brandstof nodig en kan de voorraad te vroeg opraken. Ook kan het zo koud worden dat de broedbijen de broedtemperatuur niet meer kunnen handhaven. Dan sterven de kleine larfjes en poppen. Of de bijen verkleumen zelf, waardoor ze zich niet meer voldoende kunnen bewegen om‚ én hun broed warm te houden én naar het voedsel te lopen, het op te halen en te eten. Een ware doodsspagaat", besluit Jos. "De bijen zullen het jonge broed niet verlaten en het dus blijven verwarmen totdat ze zelf sterven van de honger, zittend op het jonge broed. Een diep aangrijpend beeld wanneer je zo'n kast opent in het voorjaar."



januari 2016 - uit het Odin wintermagazine

De Odin-imker vertelt

"Pitten komen van vruchten. Soms is de pit kaal, soms zit er vruchtvlees omheen. Soms zit de pit aan de buitenzijde, zoals bij de aardbei, soms binnenin, zoals bij de pompoen en de kiwi. Soms noemen we de pit een noot, zoals bij de beuken-, cashew- of walnoot. Die pit of noot heeft alles met de toekomst te maken. We noemen het dan zaad. Als je zegt ‘dat is een mens met pit', dan bedoel je een echt pittig mens. Een vurig mens. Een enthousiast mens. Een mens die weet in welke richting hij of zij wil gaan, die misschien wel een helder toekomstvisioen heeft. Zou een zaadje ook een toekomstvisioen hebben", vraagt Odin-imker Jos Willemse zich af, "innerlijk licht met zich meedragen?"

Insectenbezoek als geluksmoment
"Veel zaden, pitten, nootjes en vruchten kunnen niet ontstaan zonder de hulp van insecten en soms ook zoogdieren. De hommels, solitaire bijen en in het bijzonder de honingbijen spelen met name een belangrijke rol. Door hun bezoek wordt er stuifmeel naar de bloem gebracht. Daardoor vindt de bestuiving plaats. Je kunt waarnemen dat de bloem wacht op dit "geluksmoment", dit insectenbezoek", aldus Jos Willemse. "Appelbomen kunnen weken langer bloeien wanneer de insecten de bloesems niet kunnen bezoeken door kou of slecht weer. Dit is werkelijk prachtig om je te realiseren! Als appels niet goed bestoven worden, kunnen de vruchten soms rare vormen krijgen. Goede bestuiving zorgt bij heel veel gewassen voor "mooi" fruit en een gezonde vrucht/plant. Wind en zwaartekracht helpen soms ook mee bij de bestuiving, maar er zijn gewassen waar geen enkele vrucht ontstaat als de bloemen niet door insecten zijn bezocht. Die zijn dus voor 100% afhankelijk zijn van (vaak) honingbijenbezoek, zoals bij de amandelen."

Producten met pit
"Juist een gewas als amandelen vraagt in de moderne landbouw dan ook veel kunsten vliegwerk. Als zorgelijk voorbeeld zie je in de films More than Honey en Queen of the Sun in Californië (USA) een gebied van ca. 250 vierkante kilometer met alleen maar amandelbomen. Een echte monocultuur. Ieder voorjaar, half februari, worden er ca. 1,25 miljoen bijenvolken vanuit heel Amerika naar toe getransporteerd om hun bestuivingwerk te doen. Na 3 weken moeten ze weg, anders worden ze doodgespoten. Bovendien zou er niks meer te eten zijn voor ze. Er zijn gelukkig alternatieven: biologisch of biodynamische landbouw. Biologische bedrijven zijn vaak redelijk kleinschalig en gevarieerd en daardoor veel bijvriendelijker, zeker als de teler de bijen het hele jaar laat staan en voor voldoende andere bloeiende planten en bomen zorgt. Het zijn oases waar bijen de bloemen nog ouderwets geluksmomenten kunnen bezorgen", besluit Jos. "Ze zorgen voor producten met pit. Waar een klein insect groot in kan zijn!",



2017 2016 2015 2014 2013 2012 2011